|
ساختارهاي اقتصادي را در سه بخش كشاورزي، صنعت و معدن، بازرگاني و خدمات ميتوان مطالعه كرد. ما در اين فصل بخشهاي سهگانه كشاورزي، صنعت و معدن را مطالعه ميكنيم و بخش بازرگاني و خدمات را در فصل بعدي در بخش بازار بررسي خواهيم كرد.
نظام بازرگاني در واقع عهدهدار جابجايي مطلوب توليدات بخشهاي گوناگون اقتصاد ملي يا منطقهاي است. هريك از فرآوردههاي توليدي خواستار كيفيت و كميتهاي خاص خدمات بازرگاني است. از اين نقطه نظر شناخت ساختارهاي اقتصادي و در هر بخش از اقتصاد شناخت ساختار توليد محصولات و فرآوردهها ضرورت مييابد.
وسعت اراضي كشاورز 7/738667 كيلومتر مربع است و جمعيت آن براساس سرشماري سال 75 معادل 3020958 نفر بوده كه 2004484 ساكن شهرها و 1320788 نفر ساكن روستاها هستند.
از اين ميزان 18/25% شاغلان استان در بخش كشاورزي فعاليت دارند.
با توجه به شرايط اقليمي، در جلگهها و دامنة كوهستانهاي اين استان انواع محصولات سردسيري و نيمه سردسيري به وفور به عمل ميآيد.
سطح زيركشت آبي در سال 80 187088 هكتار، سطح زير كشت ديم 454147 هكتار و سطح باغات مثمره 7/83787 و درختان غير مثمره 13645 هكتار ميباشد. مجموعاً آذربايجان شرقي حدود 6/12% اراضي قابل كشت كشور را در اختيار دارد و ميزان توليد محصولات باغي در سال 1376 مقدار 526259 تن بوده است. به لحاظ آب و هوايي يكي از استانهاي حاصلخيز و مستعد كشاورزي در كشور محسوب ميشود كه امكان پرورش و كشت محصولات مختلف كشاورزي در آن فراهم است. از نظر سهم بخشهاي مختلف اقتصادي، سهم گروه كشاورزي 4/34% از توليد ناخالص داخلي استان برآورد ميشود كه پس از گروه خدمات در رديف دوم قرار ميگيرد و 34% از شاغلان استان در بخشهاي مختلف اقتصادي را به خود جلب مينمايد.
جنگلهاي ارسباران يكصد و پنجاه هزار هكتار با درختان داراي ارزش ژنتيكي خاص و گونههاي متنوع ميتباشد. وسعت مراتع استان 3/3 ميليون هكتار ميباشد كه از نظر غني بودن سه برابر حد متوسط مراتع كشور است.
انواع مختلف محصولات كشاورزي كه در آذربايجان شرقي توليد ميشود به قرار زير است: غلات (گندم و جو، حبوبات، نخود، لوبيا، عدس، ماش) ذرت دانهاي و علوفهاي، چغندرقند، پنبه، نباتات روغني، آفتابگردان، توتون، سيبزميني و پياز انواع جاليز (گوجهفرنگي، بادنجان،فلفل، كاهو) انواع نباتات علوفهاي و بالاخره درختان ميوه و درختان بيميوه، پرورش درختان ميوه و باغداري عمدهترين محصولات توليدي استان را رقم ميزنند و تاكنون نسبت به ساير محصولات معمولتر و موفقتر بودهاند.
محصولات عمده كشاورزي استان آذربايجان شرقي در سال 1380
|
رديف
|
محصول
|
سطح
زيركشت به هكتار
|
توليد سالانه
به تن
|
مصرف سالانه
به تن
|
مصرف صنايع تبديلي و متفرقه
|
مازاد بر مصرف استان
|
|
1
|
گندم
|
5167213
|
561239
|
900000
|
-
|
314625
|
|
2
|
جو
|
7/81850
|
5/88639
|
-
|
-
|
-
|
|
3
|
سيبزميني
|
11342
|
286284
|
117000
|
73000
|
102785 +
|
|
4
|
پياز
|
5/10528
|
7/477875
|
76000
|
34000
|
200000 +
|
|
5
|
علوفه
|
117459
|
5/795576
|
-
|
-
|
-
|
|
6
|
پنبه
|
2700
|
6500
|
-
|
-
|
-
|
|
7
|
برنج
|
5/3944
|
1/12663
|
112138
|
-
|
96765
|
|
8
|
آفتابگردان
|
4922
|
5696
|
1696
|
-
|
4000 +
|
|
9
|
سبزي و صيفي
|
81593
|
120314
|
60000
|
10000
|
13000 +
|
|
10
|
گوجهفرنگي
|
6142
|
182700
|
70000
|
62500
|
50000 +
|
|
11
|
هويج
|
5/2164
|
78584
|
28000
|
-
|
69263 +
|
|
12
|
خيار
|
3044
|
50906
|
30000
|
10000
|
11000 +
|
|
13
|
سير
|
5/572
|
5/9239
|
3000
|
500
|
2567 +
|
|
14
|
سيب
|
18029
|
238000
|
28000
|
60000
|
150000 +
|
|
15
|
انگور
|
17595
|
132279
|
21000
|
9000
|
21279 +
|
|
16
|
زردآلو
|
8500
|
70000
|
10000
|
40000
|
20000 +
|
|
17
|
بادام
|
7350
|
16000
|
3500
|
6000
|
6500 +
|
|
18
|
گردو
|
3330
|
8600
|
1500
|
3500
|
3600
|
|
19
|
گلابي
|
2500
|
211500
|
10500
|
1000
|
10000 +
|
|
20
|
گلمحمدي
|
571
|
216
|
20
|
160
|
66 +
|
|
21
|
ميوهجات هستهدار
|
6080
|
34000
|
20000
|
10000
|
4000 +
|
|
22
|
ساير درختان ميوه
|
2651
|
4700
|
4700
|
-
|
-
|
|
23
|
سماق
|
464
|
197
|
120
|
-
|
77 +
|
|
بازديدکنندگان