براساس مطالعات مختلف انجام شده وسرشماري عمومي صنعت و معدن در شهرستان جلفا ، دو معدن فعال سنگ لاشه مرمر وتراورتن سفيد تازه كند ـ هاديشهر وجود دارد . و معادن غير فعال در اين شهرستان را مي توان معدن زرنيخ دستجرد سيه رود ـ مس قره چي ـ قره درق ـ تالك افشار و زغال سنگ قشلاق و …. را مي توان نام برد كه 2 درصد كل معادن فعال استان (205 معدن ) مي باشد . با توجه به اينكه منطقه حفاظت شده كيامكي با مساحت حدود 80000 هكتار در منطقه جلفا قرار دارد واستخراج معادن اين منطقه منع قانوني دارد لذا بيشتر معادن شهرستان جلفا بكر و دست نخورده باقي مانده است . و سازمان زمين شناسي كشور در چند سال اخير اقدامات زيادي در رابطه با اكتشاف منطقه انجام داده بطوريكه به حول و قوه الهي طلاي مسجد داغي واقع در 5 كيلومتري غرب سيه رود بعنوان يك پتانسيل بسيار مناسب شناخته شده است و مطالعات در ساير مناطق شهرستان نيز ادامه دارد . منابعي كه در سطح خاك در اعماق كم قرار گرفته از زمانهاي قديم به ساكنين محل و روستائيان را به خود جلب نموده واز آن بطور ابتدائي بهره برداري نموده اند . بطوريكه در قسمت زمين شناسي ذكر گرديد اكثر سازنده هاي زمين شناسي در اين شهرستان وجود دارد . لذا در اغلب نقاط وجود آهك و گچ و نمك طعام و كانيهاي فلزي شامل طلا ـ مس ـ زرنيخ …. به ثبوت رسيده است . اهالي در حال حاضر براي استخراج سنگ آهك وگچ بصورت سنتي برداشت مي نمايند . پس از آن كه سنگهاي گچ و آهك از طبقات مربوط كنده شد بوسيله كوره هاي كوچك كه با مازوت كار مي كنند تبديل به مصالح ساختماني مي شود . مهمترين طبقات گچ و آهك در دهانه دره ديز و در قريه ليوارجان موجود بوده ودر همان محل ها تبديل به گچ وآهك مي شود . علاوه بر اين در نزديكي جلفا در دامنه كوهي به اسم اوج داغ در روستاي نوشيروان طبقات ضخيم نمك طعام موجود مي باشد . همچنين در دامنه ديگر همان كوه ودر زمينهاي قريه شجاع و شاهمار رگه هاي مرمر در اعماق كم بوضوح ديده مي شود . نوع مرمر اين ناحيه به رنگ زرد و قرمز وگلي مي باشد كه قابل صادرات به كشورهاي خارج مي باشد بطوريكه در حال حاضر تعداد 2 واحد سنگبري نيز سنگهاي مرمر و تراورتن را فرآوري مي كنند .
در حوالي قريه آغ بلاغ جنوب جلفا در طبقات زمين رگه هاي نازك زغال سنگ وجود دارد كه تاكنون اكتشاف اساسي و اصولي روي آن انجام نگرفته است . در كوههاي دره ديز و اعماق دره هاي آن طبقات زرد رنگ و گوگرد دار نيز مشاهده مي شود بطوريكه چشمه آبگرم دره ديز (در حدود 15 كيلومتري جنوب شهر جلفا قرار گرفته است و امروز از سوي ارتش محافظت مي شود ) وجود منابع گوگردي را ثابت مي كند . چشمه آبگرم دره ديز در عمق همان دره در كنار جاده تبريز به جلفا واقع گرديده است .
ليست مشخصات معادن فعال و غير فعال شهرستان جلفا
|
رديف
|
نوع ماده معدني
|
نام معدن
|
موقعيت جغرافيايي
|
نام بهره بردار
|
|
1
|
سنگ مرمر
|
جلفا ( 1 )
|
3كيلومتري جنوب شرقي جلفا
|
كارخانه سنگبري نگين مرمر
|
|
2
|
سنگ تراورتن
|
تازه كند
|
17 كيلومتري جنوبغربي جلفا
|
آقاي محمد رضا سفوري
|
|
3
|
سنگ تراورتن
|
هاديشهر
|
2كيلومتري غرب هاديشهر
|
آقاي حسين طاحوني
|
|
4
|
سنگ مرمر
|
جلفا ( 2 )
|
7كيلومتري شمالشرقي جلفا
|
به علت ممانعت محيط زيست استان بيش از 30 سال است كه تعطيل مي باشد
|
|
5
|
مرمريت سياه
|
گل فرج
|
10كيلومتري جنوبغربي جلفا
|
به علت ممانعت محيط زيست استان بيش از 40 سال است كه تعطيل مي باشد
|
|
6
|
زرنيخ
|
دستجرد
|
20كيلومتري جنوبشرقي سيه رود
|
به علت ممانعت محيط زيست استان بيش از 35 سال است كه تعطيل مي باشد
|
|
7
|
تالك
|
افشار
|
20كيلومتري شرق هاديشهر
|
به علت واقع شدن در منطقعه حفاظت شده معدن تعطيل مي باشد
|
|
لازم به توضيح است كه اهالي منطقه شهرستان جلفا از قديم الايام از اين ماده معدني به عنوان گل سر شوي استفاده كرده اند و در حال حاضر هم استفاده از آن در منطقه رواج دارد .
|
|
8
|
زغال سنگ
|
قشلاق
|
18 كيلومتري شرق هاديشهر
|
در منطقه حفاظت شده دارد
|
|